Yaşıyorsunuz! Farkında mısınız?

Yıldızlar kadar çok düşlerim olsun isterim
Kimisi bana yol göstersin
Kimisi göz kırpsın
Kimisi de kaysın gerçek olsun

Şehrin hapsinden kurtulduğunda insan, gökyüzünü farkediyor.
Sonra da yıldızları.
İnsana kainatta ne kadar da küçücük olduğunu hatırlatan o uçsuz bucaksız karanlık ve özgürlüğün tadına vardıran yıldızlar.
İki duyguyu aynı anda yaşıyorsunuz.

Zamanın ötesinden kopup gelen ışıkları ile gözkırparken yıldızlar, ruhunuzu bu zamana bağlayan bedenden kopuyor.
Düşünceleriniz de o binlerce, milyonlarca yıllık yolu kateder gibi dolaşıyor gözleriniz yıldızları tek tek dolaştıkça.
Kainatla ortak zamanı konuşmaya başlıyorsunuz. Kimisi binlerce yıl, kimisi milyonlarca yıl öncesinden gelen ışıklarla tanışıyorsunuz.

Gözleriniz bakmaktan yorulsa da doyamıyorsunuz seyretmeye, sizinde parçası olduğunuz o kainatı.

Bir rivayet;
Adaletiyle meşhur Nüş-ı Revan-ı Âdil; atına binip arazide dolaşırken, sıcaktan hararet basmış ve boğazı kurumuş. Su ihtiyacını giderecek ve kendisine ferahlık verecek bir şeyler yeme, içme ihtiyacı duymuş. Etrafına bakınırken, bir nar bahçesi görmüş.

Atını o yana doğru sürüp, bahçede çalışan delikanlıya selam vererek; “Bana bir nar ikram eder misin?” diye sormuş. Delikanlı; “Hayhay, memnuniyetle” cevabını vermiş. Biraz sonra, elinde güzel bir narla Kıral’ın yanına gelmiş. Kıral, narı ortadan ikiye bölüp, bir yarısını yemeye başlamış. Bir yandan da; “Oh! Ne güzel nar!” diye mırıldanmış. Derken, gözü nar bahçesine doğru kaymış. Farkında olmadan; önce ağaçları, sonra dalları, daha sonra narları saymış. Arkasından, takdir duygularına haset kaygıları karışmış. İçinden; “Keşke bu nar bahçesi benim olsaydı. Acaba sahibi kimdir ve nasıl elde edilir?” diye düşünmeye başlamış. Bu sırada, narın bir yarısı bitmiş, sıra öteki yarısına gelmiş. Fakat, anlaşılmaz bir biçimde, tadı değişmiş ve alabildiğine kötüleşmiş. Kıral, hayretler içinde; “Evlat, bu ne iştir? Narın bir yarısı çok güzeldi, öteki yarısı bozuk çıktı” demiş. Delikanlı, bilgece bir gülümseyişle; “Efendim, Kıral’ın niyeti değişince, narın tadı da değişti” cevabını vermiş.

Niyet, hedefe ilk adımdır. İyi ya da kötü ama hedefi gözüne kestirmektir.
Ruh ve bedenen gücünü toplayıp odaklanmaktır. Ama niyetin gücü sadece başlangıç ile sınırlı değildir.
Sonuca ulaşma sürecinde ihtiyaç duyacağımız her türlü enerji ve motivasyonun temel hazırlığı ve sürekliliği için gereklidir.

Ve hayata dair tadın kaynağıdır niyet.
Neye niyet etmişseniz onunla ödüllendirilirsiniz.
İyi ya da kötü…

Kolay yetişmeyen, yetişmesi uzun süren, sabır isteyen bir ağaç gibi.
Zamanla kök saldıkça, zamana daha çok direnen, daha sağlamlaşan.

Yağmur yağmadığında, darlık zamanında direnip hayatta kalmayı başaran.
Rüzgarlar, fırtınalar estiğinde dallar kopsa da, yapraklar gitse de..
Birileri o ağacın güzelliğine göz koyup kesmeye, dalını kırmaya çalışsa da.
Gölgesinde serinlemek, soluklanmak yerine kapladığı toprağa gözünü dikse de,
Daha da güçlensin diye mevsiminde budanmasına aldrımayıp dalların daha da güçlü çıkacağını bilerek yetiştirdiğin ağaçtır dostluk.
Dostluk denenmez, sınanmaz. Zaten zaman içinde tüm o zorluklara rağmen ayakta kalmıştır.

Özlüyorsan, gördüğünde mutluluk duyuyorsan,
Gülümsediğinde, ağladığında yanında olduğunu biliyorsan
Hata yapsan da, kapısında girebileceğini biliyorsan
Elinden bir şey gelmese de sen gibi derdini dert ediniyorsa
Seni kendine tercih ediyorsa dostluktur
Yardım etmeyi “kullanılmak” olarak görmemektir.

Herşeyeden önemlisi dostluğun en az iki kişi arasında olduğunu unutmamaktır..
“Dostu dostun gülü incitir” olduğunu unutmamaktır.
En çok alınacağın dostunun sana yaptığıdır. Ama en kolayı da onu affetmektir.

Bir baba, bir bebek, bir bıçak.
Bu üçü arasında bir resim hayal edin denseydi heralde hiçbir vicdan sahibi yukardaki resimdeki gibi bir araya getirmezdi bunları.
Oysa küçücük bir çocuğun boynuna dayanan bıçak önce vicdanlarımızı kanatmalı.

Şehri talan eden gecekondular gibi, yüreğimizi de işgal eden gecekondulaşmış duygularla yaşanıyor.
Yıkılmak üzere açılan bir duvarın arkasındaki bu görüntüyü, belleklerimize kazıyan çarpıklıkla büyüyen bir şehirde yaşıyoruz.

Şapkacı yine Alice’e dönerek ”Bilmeceyi hala çözmediniz mi?” diye sordu.
Alice ”Hayır, boşuna, çözemeyeceğim” dedi. ”Yanıtı nedir?”
Şapkacı ”Benim de bildiğim yok” dedi.
Mart Tavşanı ”Benim de” diye ekledi.
Alice içini çekerek ”Zamanınızı böyle yanıtsız bilmeceler sorarak harcayacağınıza daha yararlı bir şey yapsanız” dedi.
Şapkacı ”Sizin de zaman hakkında benim kadar bilginiz olsaydı, öyle onu harcamaktan filan söz etmezdiniz dedi.
Alice ”Ne demek istiyorsunuz, anlamadım” dedi.
Şapkacı, alay edercesine başını şöyle bir kaldırarak, ”Doğal olarak anlamazsınız” dedi. ”Hatta belki ömründe bir kez olsun zamanla konuşmamışsındır.”

Alice sıkılganlıkla yanıtladı. ”Bilmem, belki de. Ama piyano çalışırken onu tutmaya bakarım.”
Şapkacı ”Ya! İşte şimdi anlaşıldı” dedi. ”Tutulmaya hiç gelemez o! Oysa onunla iyi geçindin mi, saati hep senin keyfine göre işletir. Söz gelişi sabahleyin saat dokuzda, tam derslere başlama vakti, ona şöyle bir fısıldadın mı, gözünü açıp kapayana kadar fırt diye döner, bir de bakarsın saat 13.30 olmuş, tam yemek vakti!”
(Mart Tavşanı kendi kendine alçak sesle ”Keşke olsa!” dedi.)
Alice düşünceli düşünceli ”Sahi, ne güzel bir şey olurdu” dedi. ”İyi ama.. O zaman da acıkacak vakit bulamazdın.”
Şapkacı ”Evet, önceleri öyle ama” dedi. ”Yelkovanla akrebi istediğin kadar 13.30′da tutabilirdin.”
Alice ”Siz öyle mi yapıyorsunuz? diye sordu.
Şapkacı tasalı tasalı başını salladı ”Nerde!” dedi. ”Geçen mart kavga ettik, bu daha delirmeden önce.” (Çay kaşığıyla Mart Tavşanı’nı gösterdi.)

Zaman düşman mıdır? yoksa bizden yana bir dost mu?
Ne zaman geçsin istesek geçmez, bitmesin dediğimiz şeylerde de ne kadar çabuk geçer.
Zamanı başlayan ve biten süreçler içinde değerlendirdiğimiz için olsa gerek hep tükenen, azalan bir şey olarak düşünürüz.

Peki zaman hangisine dosttur? Kelebeğe mi insana mı?
Aslında zamanla dost olmak için kelebek olmaya gerek yoktur.
Konuşmayı denemelidir zamanla, çünkü zaman onunla nasıl konuşuyorsanız öyle geçer.

“Arkeolojik kazı yapılırken kepçelerin sokulmak istendiği Yenikapı Marmaray istasyonu inşaat alanında 8 bin 500 yıllık mezar bulundu. Bunun, bilinen en eski İstanbullu olduğu belirtildi.”
Bir haber…

İlk İstanbull’u olan insan nasıl biriydi?
Ya da onun gözü ile o zamanki adı İstanbul bile olmayan bir yer nasıl bir yerdi?.
Nüfusu ne kadardı acaba?
Güneş nasıl doğar nasıl batardı o zamanın İstanbul’unda?
Boğaz nasıl görünürdü?
Henüz caddeye çevrilmemiş dereler nasıl dökülürdü boğaza?

Rant tecavüzüne uğramamış bir İstanbul!

Dünyanın en önemli tarihi keşiflerinden biri sessiz sedasız yapılırken,
Sadece İstanbul’u değil, ruhumuzu da belleğimizi de rant tecavüzüne bırakıp duyarsızlaşırken ne kadar da önemli bizim için?

Ve aklımda son bir soru;
8500 yıl sonra bizi bulduklarında ne düşünecekler?

Atom Kışı, Karbon Yazı arasında bir hayat;
Elinden tuttuğumuz çocuklarımıza övgüyle göstereceğimiz ne var diye düşündüğümde aklıma bir şey gelmiyor.
Onlara eskilerin güzelliğini anlatırken, geleceği kendi ellerimizle hazırladığımızı kendimize itiraf edemiyoruz.
Toprağın dostluğunu çoktan unutmuşuz. Gökyüzünün sonsuzluğu ise şehrin ışıklarına hapsolmuş.
Geçmişe göre ilerde miyiz?
Binlerce yıl, yüzyıllar, ya da on yıllar öncesine göre?
Ne değişti? Duygularımız, isteklerimiz, arzularımız, hatalarımız?
Bizi insan yapan iyi ya da kötü sahip olduğumuz herşeyi
önümüze koyduğumuzda daha iyiye giden nelerimiz var?

Bu videoyu izlediğimde düşündüğüm şuydu. “Hayret nasıl da kaçmış gözümden”
Şimdi ise şunu düşünüyorum, olup biten herşeyin farkında olmak gerekli midir?
Bizim sorunlarımıza, ya da sorunlarımıza cevap olacak olanı farketmek yeterli midir?

Ya da sorulanın dışına çıkıp sorulmayını da farketmek ne kadar gereklidir.

Sizce hangisi? Soruya cevap bulmak mı? Herşeyin farkında olmak mı?

Bir öykü vardır;
Bir zamanlar doğuda çok akıllı ve bilgili bir hükümdar varmış.
Bu hükümdar, yeryüzünde yaşayan insanlara ilişkin her şeyi bilmek istiyormuş.
Vezirlerini yanına çağırmış ve:
-Bana dünyadaki tüm ulusların tarihini yazın, geçmişte ve şimdi nasıl
yasadıklarını, hangi savaşlara katıldıklarını ve çeşitli ülkelerde gelişmiş iş ve
sanat kollarını anlatın!” diye buyurmuş.
Ve onlara beş yıl süre tanımış.
Vezirler önünde saygıyla eğilmişler.
Sonra krallıktaki akıllı adamların en akıllılarını bir araya toplamışlar ve
hükümdarlarının dileğini iletmişler.
Beş yıl sonra vezirler sarayda tekrar toplanmışlar.
-Büyük hükümdarım, dileğiniz yerine getirildi! Dışarıya bakarsanız
isteğinizin karşılandığını görürsünüz… demişler.
Hükümdar hayretle gözlerini açmış. Sarayın önünde sonu ufukta kaybolan bir
deve kervanı duruyormuş. Her devenin sırtında iki dev heybe ve her heybenin
içinde de, marokenle güzelce kaplanmış on büyük cilt varmış.
-Bu nedir? diye sormuş hükümdar.
-Bu dünya tarihidir, diye yanıtlamış vezirler.

-Buyruğunuz üstüne bilge kişiler beş yıl durmadan çalıştılar!

-Benimle alay mı ediyorsunuz? diye kükremiş kral.

-Ömrüm bunların onda birini bile okumaya yetmez! Söyleyin kısa bir tarih yazsınlar. Ama tüm önemli olayları içersin.

Ve onlara bir yıl daha süre vermiş.

Bir yıl geçmiş ve yine kervan sarayın önünde durmuş. Bu kez yalnızca on deve boyundaymış

ve her devenin sırtında iki heybe, bunların içinde de on cilt kitap varmış.

Kral çok öfkelenmiş.

-Bugüne kadar tüm ulusların yaşadığı yalnızca en önemli olayları

yazmalarını söyleyin onlara. Ne kadar süre isterler?

Akıllı adamların en akıllısı öne çıkmış ve:

-Yarın efendim. İsteğinize yarın kavuşacaksınız, demiş.

-Yarın? diye yinelemiş hükümdar şaşkınlıkla.

-Çok iyi. Ama beni aldatıyorsanız başınızı yitireceksiniz!

.Sonunda mavi gökyüzünde güneş yükselmiş, uyku çiçekleri tüm

büyüleyicilikleriyle açmışlar ve hükümdar bilge kişiyi yanına çağırtmış.

Yaşlı bilge elinde ufacık bir tahta kutuyla içeri girmiş.

-Ey ulu hükümdarım, tüm insanlık tarihinde yaşanmış en önemli olayları

burada bulacaksınız, demiş kısık bir sesle.

Kral kutuyu açmış. Kadife bir yastık üstünde küçük bir parça parşömen

duruyormuş. Ve orada tek bir cümle yazılıymış:

“Doğdular, yaşadılar ve öldüler.”

Birbirimizden tek farkımız, öldüğümüzde “farkındalıkla” yaşadıklarımızdır.

FARKINDALIK:
Gerek Nasreddin hoca bilgeliğinde, gerekse uzak doğu Zen öğretilerinde en önemli yaklaşım hayata ve olaylara seyirci kalmaktan çok katılmaktır. Yaşanan fakat sözle anlatılamayan varlığı anlamak mümkün müdür? Çünkü anlamak için kavramlara gereksinim vardır ve kavramlar da sözlerle aktarılır. Gerçek anlamda anlamak katılımla olur. Gözlem yaparak da anlarız fakat o analitik (ayırımcı) anlama şeklidir. Yani, dialektik (ikilemli) mantık kullanılarak anlama metodudur. Bu tür anlama insanı yüceltmez. Onun benliğinde değişiklik yapmaz.
Oysa ki, “katılımcı-anlama” metodunda kavramlar kesin çizgilerle ayrılmış değillerdir. Her kavram bütünün bir parçasıdır ve karşıtı ile iç-içe geçmiş durumdadır. Katılımcı anlamanın metodu sentetiktir (bütüncüldür), mantığı da hem-hem mantığıdır. Sentetik anlama metodu tamamen öznel olup her şahsın kendi kapasitesi ve yeteneği oranında olur (Bakınız Farkında olmak başlıklı yazım). Herkesin katılabilme ve olayları yorumlama kapasitesi farklıdır. Bu bakımdan herkesin anlama düzeyi de farklı olmaktadır. Tam olarak anlayabilmek için 3 farklı düzeyde gelişmiş olmak gerekir.
1. Birinci düzey bilgi düzeyidir. Anlayabilmek için öncelikle bilgi sahibi olmak gerekir. Bilgi dıştan elde edilir ve gözleme dayanır. Okulda öğrendiklerimiz, ailemizin bize öğrettikleri ve genel olarak hayatta okuyup veya dinleyip öğrendiklerimiz gözlemleyerek elde ettiğimiz bilgi sınıfına girer. Bilginin getirdiği anlayış akıl ve dialektik mantık yardımıyla olur.
2. İkinci düzey sezgi düzeyidir. Bu düzeyde anlayış içten gelir ve katılımcı olmayı gerektirir. Sezgisel anlayışta hisler ve duygular büyük rol oynar. Bu tür anlayış için akıl ve mantık gerekli değildir. Hatta hiç mantığa gerek yoktur. İnsan sezgisel olarak bir anlayışa varır ama bu sezgileri sözle ifade etmek mümkündür.

3. Üçüncü anlayış düzeyi farkındalık sayesinde oluşur. Bu tür anlayış ani ve kapsayıcı olur. Yani dıştan gelmez. Sezgi gibi içten gelir fakat sözle ifade edilemez. Sözler bu anlayışı aktarmakta yetersiz kalır. Çünkü bu anlayışta nesne değil özne önem kazanmaktadır. Öznenin ise düşünmeye gereksinimi yoktur. Fakat düşüncesiz bir farkındalık da sadece etki-tepki mekanizmasını çalıştırmaktan ileri gidemez.

Birinci tür anlayış sahibi insanlara sürekli her yerde rastlıyoruz. Örneğin, tıp doktoru bize bir tedavi metodu önerdiği vakit bilgisine dayanır ve daha önce benzer haller gözlemlediği için bize de uygun bir tedavi olacağını düşünür. Onun anlayışı bilgi düzeyindedir.

İkinci tür anlayış sahibi insanlara örnek olarak fal bakan insanları verebiliriz. Onlar sezgisel olarak size birtakım olayları veya durumları aktarırlar. Geçmişten ve çoğunlukla gelecekten söz ederler. Çünkü gelecek henüz gelmemiştir. Bu bakımdan sezgilerinin doğru olup olmadığını da anında tesbit etmek mümkün değildir. Sadece sezgi ile gelen anlayış da yeterli olamaz.

Asıl ileri düzeyde anlayış üçüncü tür olup ilk iki anlayışı içerdiği gibi fazladan farkındalığı da kapsar. Bu durumda hem bilgi hem de sezgi vardır. Fazladan da olayı anında kavrayıp gerekli çareyi veya tedbiri almak da vardır. O anda katılımcı olarak gerekli davranış tarzını uygulayan kimse hem etki-tepki mekanizmasını çalıştırmış olur hem de anında etki-tepki mekanizmasının dışına çıkmayı bilir. Olaya çok hızlı tepki verişi etki-tepki mekanizması içinde olduğu intibaını verir. Oysa ki anında o oyunu terk etmesini de çok iyi bilir. İşte ileri düzeyde farkındalık budur. Yani, olayın akışına kendini kaptırmamak ve olayın gerisinde yatan nedeni anında görüp, oyunu terk etmek. Buna “bağlantısız olmak” da diyebiliriz.

Bilge kişilerin en önemli özellikleri bağlantısız olmaları ve olaylara üstten, tarafsız olarak bakabilmeleridir. Tarafsız olmak, tümüyle liberal olmak demek değildir. Tarafsız kişinin görüşü “Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” değildir. Tarafsız kişi “taraftar” değildir. Yani, bir konuya veya bir görüşe fanatik olarak bağlı değildir ve hiçbir ideolojinin savunucusu da değildir. O sadece bütünün hayrını düşünür ve bütünün hayrına olanların aynı zamanda kendi hayrına da olacaklarını bilir.

Kaynak: Wikipedia.com